Με αφορμή τη σύγκρουση Βουλής και προέδρου Αρείου Πάγου, σημειώνεται ότι και πριν από 25 χρόνια ο Ελληνικός λαός έζησε την τραγωδία της κορυφής της Δικαιοσύνης, και μάλιστα στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, το οποίο είχε συγκληθεί για να κρίνει τη συνταγματικότητα των λεγομένων «θεσμικών» νόμων της «Αλλαγής».
Ο ίδιος ο τότε πρόεδρος της Κυβερνήσεως Ανδρέας Παπανδρέου υπήρξε αποκαλυπτικός, δηλώνοντας τα εξής πρωτοφανή: «Τα δικαστήρια, και ειδικώς αυτά που κρίνουν θέματα συνταγματικότητα των νόμων, θα πρέπει να είναι άκρως προσεκτικά(…).Ζητούμε απ΄ τη Δικαιοσύνη να μη παραγνωρίσει το βασικό θεμέλιο του Συντάγματος, που είναι ότι όλες οι εξουσίες πηγάζουν από τα Λαό(...). Αν υπάρξει τάση να υποκατασταθεί η Βουλή από τη Δικαστική Εξουσία, πιστεύω ότι θα υπάρξουν τεράστιοι κίνδυνοι (...).Θα υπάρξει μία κατάσταση, της οποίας δεν μπορώ να προβλέψω την πορεία»…
Έκτοτε πολλές φορές κινδύνευσε η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης στη χώρα, χωρίς όμως να κλονισθεί σοβαρά η συνταγματική τάξη που θεμελιώνεται σε βασικές αρχές, με τις οποίες συμβιώνουν όλοι οι λαοί των δημοκρατικών πολιτειών για δεκαετίες ολόκληρες.
Με τις αρχές αυτές έζησε και ο Ελληνικός λαός για πολλά χρόνια, εκτός ορισμένων ανώμαλων περιόδων. Και οι αρχές αυτές συνοψίζονται στα εξής θεμελιώδη:
α) Όλες οι εξουσίες, η λειτουργίες, κατανέμονται μεταξύ διαφορετικών οργάνων, προς το σκοπό αποτροπής συγκεντρώσεως όλης της εξουσίας σ΄ ένα μόνο όργανο ή σε ένα πρόσωπο.
β) Έχει ρυθμισθεί ο τρόπος οριστικής συνεργασίας των διαφόρων οργάνων της Πολιτείας για τη διατήρηση της πολιτικής διαδικασίας, με την κατανομή και τον περιορισμό της εξουσίας.
γ) Έχουν καθιδρυθεί οι μηχανισμοί για την επίλυση συγκρούσεων του είδους αυτού, χωρίς η κρατική εξουσία να καταφύγει στη βία η την παρανομία.
δ) Έχει, ακόμη, ληφθεί πρόνοια για την προσαρμογή της συνταγματικής τάξεως στην ε ι ρ η ν ι κ η αλλαγή των συνθηκών (αναθεώρηση του Συντάγματος).
ε) Έχει καθορισθεί ο χώρος εντός του οποίου προστατεύονται από τις παραβάσεις της κρατικής εξουσίας, η προσωπική αυτοδιάθεση των πολιτών και η υπ΄αυτών άσκηση των παραδοσιακών αλλά και των συγχρόνων κοινωνικών δικαιωμάτων (όπως η ελευθερία γνώμης, η θρησκευτική ελευθερία, το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και συνεταιρίζεσθαι, η ισότητα απέναντι στο Νόμο, το δικαίωμα της εργασίας, μορφώσεως, ψυχαγωγίας κ.λπ. ως αξίωση προς τη δημοσία αρχή).
Βέβαια, η προσπάθεια υποταγής των συνταγματικά κατοχυρωμένων οργάνων της Δικαιοσύνης στην κρατική εξουσία που ασκεί τη δύναμη, δεν εγκαταλείφθηκε.
Είναι δε γνωστή η τύχη της Δικαιοσύνης στον «εθνικοσοσιαλισμό» του Χίτλερ και στον «υπαρκτό σοσιαλισμό» των Σοβιετικών.Και στις δυο περιπτώσεις η κρατούσα εξουσία δήλωνε πως, εξέφραζε τον λαό.΄Ετσι, στη χιτλερική Γερμανία, οι δικαστές, τα δικαστήρια, οι εισαγγελείς καθώς και οι συνήγοροι-υπερασπιστές είχαν μετατραπή σε όργανα της κρατικής εξουσίας. Η νομική επιστήμη είχε καταντήσει θεραπαινίδα του καθεστώτος και οι νομικοί, γενικά, είχαν μεταβληθεί σε όργανα της θελήσεως του Φύρερ. Τις διακρίσεις των δημοκρατικών πολιτευμάτων, σε κυβερνώντες και κυβερνώμενους, ο Χίτλερ τις συγχώνευσε σε μία ενότητα: Φύρερ και οπαδοί του!
Στις χώρες του άλλοτε λεγομένου «υπαρκτού σοσιαλισμού», η διάκριση των λειτουργιών αναγνωριζόταν μόνο βάσει της υποταγής όλων των εξουσιών στην κεντρική κρατική εξουσία, τα δε δικαστήρια δεν είχαν το δικαίωμα να κρίνουν αν ο νομοθέτης ψήφισε αντισυνταγματικούς νόμους. Και όλα αυτά βάσει της αρχής του «σοσιαλιστικού συγκεντρωτισμού». Κανένα δικαστήριο δεν μπορούσε να ακυρώσει πράξεις της εκτελεστικής ή νομοθετικής εξουσίας και δεν υπήρχε ακύρωση για αντισυνταγματικότητα.
Σήμερα είναι, γενικά, διαπιστωμένο ότι οι κυβερνώντες παντού ασκούν το μονοπώλιο της εξουσίας σε πολύ μεγαλείτερη έκταση παρά στο παρελθόν. Και για τους λόγους αυτούς η ενίσχυση της διακρίσεως των εξουσιών είναι περισσότερο παρά ποτέ αναγκαία. Η διάκριση αυτή, μαζί με την ενίσχυση του «πλουραλισμού» των κομμάτων, των οργανώσεων, των ομάδων πιέσεως και των μέσων επικοινωνίας και ενημερώσεως, μπορεί να αποτελέσουν αποφασιστικό φραγμό σε κάθε προσπάθεια μονοπωλιακής ασκήσεως της εξουσίας από οποιοδήποτε όργανο ή κόμμα.
Ειδικώτερα στη χώρα μας, η διατήρηση και η άσκηση της ανεξαρτησίας της δικαστικής συνειδήσεως έχει κεφαλαιώδη σημασία. Το πολύτιμο αυτό έρεισμα εξαρτάται απ΄ τη γνώση, την αρετή και την τόλμη των Ελλήνων δικαστών. «Εν γούνασιν αυ- των» έχει εναποθέσει τις ελπίδες του ο λαός. Γι΄ αυτό και αναμένεται ότι αυτοί, αντιτασσόμενοι στην κομματική αυθαιρεσία, θ΄αποτρέψουν τυχόν κατολίσθηση των κυβερνώντων στη βία ή στην παρανομία, συμβάλλοντας στη διατήρηση της συνταγματικής τάξεως και τη διασφάλιση των ελευθεριών των Ελλήνων.
